Umbuzo Oshisayo Abazali Abasha Abafuna Ukuphendulwa
Ingabe i-moody yakho ye-teen? Uma uhleka, ungumzali osemusha ngempela! Abazali abaningi bakhononda mayelana nokushintsha kwemizwelo okusheshayo eyenziwa yizingane zabo lapho bekhulile . Kunezizathu ezizwakalayo zokuthi unesibindi se-moody - futhi akuyona nje ama-hormone.
Intsha Ye-Moody Nezinhliziyo Zabo Eziguqukayo Ngokushesha
Ngaphambi kokusebenzisa i-MRI (imagination magnontic resonance) njalo, kwakunzima ukubona ukuthi kwenzekani ngaphakathi kwengqondo yengane.
Iningi lalabo abacwaningi okwadingeka balisebenze kwakuyizinkinga zezingane kanye nentsha eyayidlulile ngaphambi kwesikhathi.
Manje singabona indlela isakhiwo sobuchopho esikhulayo ngayo ngosizo lwe-MRI scans. Lokho esikwaziyo manje ukuthi ubuchopho besilisa buyashintsha ngokushesha uma ubusuku bushaba.
I-prefrontal cortex yochungechunge yilapho ukuziphatha okulukhuni okuningi kulawulwa khona - ukwenza izinqumo eziyinkimbinkimbi, ukuveza ubuntu bomuntu, ukuqondisa ukuxhumana komphakathi. Le ndawo yobuchopho inokuvuselela ngesikhathi sokukhula. Ukuxhuma phakathi kwala maseli obuchopho kwenzeka emazingeni aphakeme futhi ngemva kokuzinza phakathi nobuntwana.
Ubuchopho bentsha buyakhula futhi indaba emhlophe ezindaweni ezithile zobuchopho ngalesi sikhathi, e-lobe yangaphambili kanye ne-parietal lobe. Lezi zindawo zobuchopho zibhekana nezinqubo eziningi ezihlukene, kubandakanya ukucabanga, ukwahlulela, kanye nokulawula umfutho.
Ngakho-ke, ukukhula nokuguqulwa konke kobuchopho kusho ukuthini?
Kunzima ukukusho, kodwa ezinye izinsizwa zentsha kungenzeka zixhumene nalezi zinguquko. Ngenxa yokuthi banokulawulwa okungenangqondo ngenxa yokushintsha kwengqondo, intsha ingabonisa imizwelo ngaphambi kokuba ikwazi ukucabanga ngakho noma ukubhekana nayo.
Uma ngabe uke wangena ngemvume nomphathi futhi ugwinya umzwelo wakho, kungenzeka ukuthi ulawule izifiso zakho ezingokomzwelo.
Ubuchopho bentsha ngeke bumvumele ukuba enze into efanayo.
Amahomoni kanye Nengane Yakho Yomzimba
Amakhomoni aneqhaza lokudlala ngemoya kodwa kungase kungabi yi-hormone oyaziyo.
Kucatshangwa ukuthi ama-hormone e-sex (estrogen ne-testosterone), athinta ubuchopho bentsha, okungenzeka kuholele ezinkingeni ngokuzijabulisa. Noma yimuphi owesifazane oye waba ne-premenstrual syndrome ebalulekile (PMS) uyazi ukuthi ama-hormone ayathinta isimo sengqondo. Ngokumangazayo, akuzona nje ama-hormone ahlobene nokuzijabulisa kwengane.
Ucwaningo olusha luye lwabonisa ukuthi i-hormone eyancipha abantu abadala empeleni yenza intsha icindezeleke. I-hormone ebizwa nge-THP (noma i-allopregnanolone) ikhishwa emzimbeni wethu ngesikhathi sokucindezeleka. Kubantu abadala, le hormone inomphumela wokuqeda. Entsha, ukukhululwa kwe-THP kubangela ukwanda kokukhathazeka.
Noma ubani oye wahamba naye osemncane (noma ngisho nomuntu okhungathekile) angakutshela ukuthi ukukhathazeka kungandisa ukwanda. Uma ingane yakho ibonakala igxilile kancane, ingase ibe yinto engaba yinkinga enkulu noma inomsindo kunomdala omdala.
Lokhu kusabela kwi-hormone ye-THP kuvame ukuhamba njengoba intsha isondela ekukhuleni, okungenzeka ibe nomthelela emaqenjini amancane okuzijabulisa phakathi nezikhathi ezicindezelayo.
Ingabe U-Moody Noma Ucindezelekile?
Abazali kaningi banemibuzo mayelana nokuziphatha kwentsha evamile yokuziphatha kwentsha nokuthi yikuphi okukhathazayo okunye.
Umthetho wesithupha ngukuthi uma ukuzijabulisa kungapheli isikhathi eside, kungenzeka ukuthi kuvamile. Ngakho uma ingane yakho inobusuku obubi futhi inomsindo kodwa ingcono kakhulu kweviki, kungase kube nje ukuzijabulisa kwesikhashana.
Ukwengeza, ukucindezeleka nezinye ukuphazanyiswa kwengqondo kunezinye izimpawu ngaphandle kokugubha noma ukunyakaza. Isibonelo, ukucindezeleka kwentsha kungahambiswa nokulahlekelwa isisindo noma ukutholakala kwesisindo, ukuphazamiseka kokulala, ukuhoxiswa kwabangane nomndeni, noma ukukhuluma ngokuzibulala.
Uma ukhathazekile ngokuziphatha kwakho kwentsha, kuhlale kudingeke ucingo kudokotela wezingane noma udokotela womndeni. Udokotela wezokwelapha angakusiza ukuba uhlele okujwayelekile nokuthi iyiphi inkinga, bese ikusiza ukuthola isisombululo senkinga.
Uma ingane yakho ingumama, ungakhathazeki - akusiyo unomphela. Njengoba ubuchopho bakho bentsha bukhula, ukuhleka kwemizwa kuzophela njengoba ekhula umuntu omdala. Bambelela!
Imithombo:
Blakemore, SJ, noChoudhury, S. Ukuthuthukiswa kobuchopho bentsha: impumelelo yomsebenzi ophezulu kanye nokuqashelwa komphakathi. I-Journal of Child Psychology and Psychiatry 47: 3 (2006), 296-312.
UMcGivern, uRF, Andersen, J., Byrd, D., Mutter, KL noReilly, J. Ukusebenza kahle kokucubungula ekufaniseni umsebenzi wesampula kunciphisa ekuqaleni kokukhulelwa kwabantwana. Ubuchopho nokuCognition 50 (2002) 73-89.
UShen, H., Gong, QH, Aoki, C., Yuan, M., Ruderman, Y., Dattilo, M., Williams, K., no-SS, Ukuguqulwa kwemiphumela ye-neurosteroid ku-á4â2ä GABAA receptors kudala ukukhathazeka ekukhuleni . Imvelo Neuroscience 10: 4 (2007) 469-477.