Ukukhuthazela kokukholwa kuwumkhuba wokubambelela ezinkolelweni ngisho nalapho ubufakazi bufakazela ukuthi lezo zinkolelo azilungile. Lokhu akusona isimo se-pathological, kodwa kunalokho ukuziphatha komuntu siqu.
Abantu basebenzisa amandla amakhulu engqondo ukuze balondoloze izinkolelo zabo uma bevezwa ngamaqiniso abonisa ukuthi ayiphutha. Bazogxila kulokho okuhlangenwe nakho okusekela umbono wabo kodwa bayakulahla noma yikuphi okuhlangenwe nakho, ngisho nokwabo, okunikeza ubufakazi bokuthi akulungile.
Bazokwenza okufanayo nanoma yiziphi ezinye izinhlobo zobufakazi kanye.
Izinhlobo Zokukholelwa Ukukhuthazela
Izinhlobo ezintathu zenkolelo yokukhuthazela zikhona -1) ukuzivocavoca, 2) ukubonakala komphakathi, kanye 3) izinkolelo zenhlalo. Uhlobo lokuqala luqukethe izinkolelo mayelana nokuzibandakanya, kubandakanya lokho okukholelwa ngamakhono namakhono akhe, kuhlanganise namakhono omphakathi, nesithombe somzimba. Uhlobo lwesibili luhlanganisa lokho umuntu akholwa ngabanye, isibonelo, umngane omkhulu noma umzali. Uhlobo lwesithathu luqukethe lokho umuntu akukholelwa ukuthi umhlaba usebenza kanjani, kufaka phakathi indlela abantu abacabanga ngayo, bazizwa, benze futhi bahlanganyele.
Izinkolelo zenhlalo yezenhlalakahle zingaba ngokuqondile noma ngokuqondile ngokufunda. Lokho kusho ukuthi bangafunda ngokuhlangenwe nakho njengelungu lomphakathi othile (socialalization) noma bangafundiswa. Esikhathini sokuqala, izingane zivame ukufunda ukuthi yini okulindelwe kubo nakwabanye ngokumane nje ngokubona futhi ngokuba yilungu lomphakathi.
Bazofunda ukuthi kusho ukuthini ukuba yindodana, indodakazi, indoda, owesifazane, kanye nokuziphatha okuhamba nalezi zindima ezihlukahlukene. Esimweni sesibili, izingane - nabantu abadala - bafundiswa ukuthi yini okufanele bakholwe. Bangase bafundiswe esontweni, esikoleni, noma ngabazali babo.
Ukukhuthazela kokukholwa kwenza kube nzima ngabantu ukushintsha izinkolelo zabo.
Lokhu kungakho kunzima kangaka ukuthola abantu ukuthi baqonde ubuphiko kanye nezingane ezinesiphiwo .
Imithombo:
U-Anderson, CA (2007). Ukukhuthazela kokukholwa (kk. 109-110). Ku-RF Baumeister & KD Vohs (Ed.), Izinkulungwane Zama-Oaks, CA: Sage.
R. Curtis (Umq.), Izinzuzo Zokuzikhukhumeza: UCwaningo Lokuhlola. Ukuvezwa Kwemitholampilo. kanye nemiphumela emihle . I-New York: I-Plenum Press. 1989.