Ukuqonda Izithintelo Ezikhohlisayo Abantu Abasobuthi Basebenzisa Ukukulawula
Ifilimu ekhanyisa amasabisa kusukela ngo-1940 enesihloko esithi Gaslight , umyeni okhohlisayo uzama ukwenza umkakhe acabange ukuthi ulahlekelwa ingqondo yakhe ngokwenza izinguquko ezicashile endaweni yakhe, kufaka kancane kancane futhi kancane kancane ukuvutha umlilo phezu kwesibani segesi. Akagcini nje ukuphazamisa imvelo yakhe futhi amenze akholelwe ukuthi uhlambalaza, kodwa futhi uyamhlukumeza futhi uyayilawula, amqede emndenini nabangane.
Ngenxa yalokho, umfazi uyaziqhenya ngokwesibili, imizwa yakhe, imibono yakhe, nezinkumbulo zakhe. Ukwengeza, uzizwa enesifo senhliziyo, esingaqondakali kahle futhi esingaphansi kokulawula, okuwumgomo wokukhanyisa-ukushiya izinhloso zokuzwa okungekho-kilter nokungaqiniseki kokuyiqiniso nokuthi yini engekho.
Ngenxa yokuthi le filimu yayiwuphawu olunembile lwezenzo zokulawula nezingozi ezisebenzise abantu abanobugebengu, izazi zengqondo kanye nabacebisi baqala ukubeka lolu hlobo lokukhanyisa ukuziphatha okuhlukunyezwa ngokomzwelo .
Kuyini ukukhanya kwelanga?
Ukukhanya kwezimoto kuyindlela yokuxhaphaza eyenzeka ebuhlotsheni obuhlukumezayo . Kuyinto ekhohlisayo, futhi ngezinye izikhathi, uhlobo lokuhlukumezeka ngokomzwelo lapho umhlukumezi noma umhlukumezi enza umbuzo ohlosiwe izigwebo zabo kanye nokuyiqiniso. Ekugcineni, isisulu sokukhwabanisa siqala ukuzibuza ukuthi siyahamba yini.
Ngenkathi ukukhanya kokukhanya kuvela ngokuyinhloko ekuthandweni nobudlelwane bomshado, akuyona into engavamile ukuba kwenzeke ekulawuleni ubungane noma phakathi kwamalungu omndeni.
Abantu abanobuthi basebenzisa lolu hlobo lokuxhaphaza ukuze banike amandla phezu kwabanye ukuze baxhase abangane, amalungu omndeni, futhi ngezinye izikhathi ngisho nabasebenza nabo. Ngenxa yalesi sizathu, kubalulekile ukuqaphela amaqhinga okukhanyisa kanye nezibonakaliso ukuthi uyisisulu sokukhanyisa.
Yiziphi Amaqhinga Asetshenziselwa Ukukhanyisa?
Ukukhanyisa ukukhanya kwegesi kuyindlela yokwehlisa yonke umbono wakho weqiniso.
Lapho othile ekukhanyisa, uvame ukuqagela ngokwakho, izinkumbulo zakho nemibono yakho. Esikhathini esiningi ngemuva kokuxhumana nomuntu ekukhanyeni, ushiywe uzizwa unesidingo, udidekile, futhi uzibuza ukuthi yini engalungile nawe. Nanka amanye amaqhinga angase asetshenziselwe ukukudidanisa futhi akwenze ukuthi uphendule ama-sanity akho:
- Amanga kuwe: Abantu abahlanganyela ekukhanyeni abaqamba amanga futhi abathandanayo. Bayobe beqamba amanga ebusweni bakho futhi bangalokothi baphenduke phansi noma bashintshe izindaba zabo ngisho nalapho ubabiza noma behlinzeka ubufakazi bokukhohlisa kwabo. Ukuqamba amanga kuyigumbi eliyinhloko lokuziphatha kwabo okulimazayo. Futhi noma ngabe wazi ukuthi baqamba amanga, bangakwazi ukukholisa. Ekugcineni, uqala ukuziqagela ngokwesibili.
- Ukukuhlonipha kwabanye. Ngamanye amazwi, umsakazo usakaze amahemuhemu nokuhleba ngawe kwabanye. Bangase bazenze sengathi bakhathazeke ngawe futhi "ukuziphatha kwakho" ngenkathi utshela abanye ngokucacile ukuthi ubonakala sengathi awuzinzile ngokomzwelo noma udidekile. Ngeshwa, le mboni ingaba ngempumelelo kakhulu futhi abantu abaningi bangase bahlangane nomhlukumezi noma umhlukumezi ngaphandle kokwazi indaba egcwele. Ukwengeza, umcibisholo angakunama futhi akutshele ukuthi abanye abantu bacabanga ukuthi uhlakaniphile. Gcina engqondweni, ukuthi laba bantu bangalokothi batshele into embi ngawe, kodwa umcibisholo uzokwenza yonke imizamo yokwenza ukholwe ukuthi bayakwenza.
- Ichaza isihloko esiseduze. Uma ucela umshini umbuzo noma ubabiza ngokuthi bakwenze noma bathi, bangashintsha isihloko ngokubuza umbuzo esikhundleni sokuphendula kwenkinga eseduze. Noma, bangase baqambe amanga ngesimo ngokusho okuthile okufana nalokhu: "Ukwenza izinto." Akuzange kwenzeke lokho. "
- Ncipha imicabango yakho noma imizwa yakho . Ngokunciphisa imicabango yakho nemizwa yakho, umsizi uyakwazi ukuthola amandla phezu kwakho. Bangase bathathe izitatimende ezifana nalezi: "Hlalani phansi," "Uyaphatha kabi," noma "Kungani uzwela kangaka?" Zonke lezi zitatimende zinciphisa indlela ozizwa ngayo noma ukuthi ucabangani futhi ukhulume ukuthi uyiphutha. Uma usebenzelana nomuntu ongaqapheli imicabango yakho, imizwa yakho noma izinkolelo zakho, uzoqala ukuzibuza. Ngaphezu kwalokho, awusoze uzizwe uqinisekiswe noma uzwakala okungaba nzima kakhulu ukubhekana nakho.
- Shift ikusola . Ukuguqulwa kwe-blame kuyindlela ejwayelekile evumela ukusetshenziswa. Yonke ingxoxo onayo ngandlela-thile iphikisiwe lapho usolwa khona okuthile okwenzekile. Ngisho noma uzama ukuxoxa ngendlela ukuziphatha kwabo okukwenza uzizwe ngayo, bayakwazi ukuphikisa ingxoxo bese baqeda ukukugxeka. Ngamanye amazwi, basebenzisa isimo ngendlela yokuthi ugcina ukholelwa ukuthi uyimbangela yokuziphatha kwabo okubi. Bathi uma nje uziphatha ngendlela ehlukile, ngeke bakuphathe ngendlela abayenza ngayo.
- Yeka noma yikuphi ukungalungi . Abahlukunyezwayo nabahlukumezi badume ngokuphika ukuthi benze lutho olungalungile. Benza lokhu ukuze bagweme ukuthatha umthwalo wemfanelo ngenxa yezinqumo zabo ezimbi. Kodwa futhi kushiya isisulu sokukhanyisa ukukhanya okuphazamisayo futhi kuphazamisekile ngoba akukho ukuvuma ubuhlungu abaye babangela. Lokhu kwenza kube nzima kakhulu ukuthi isisulu siqhubekele noma siphulukise ekuhlukumezeni noma ekuhlaseleni.
- Sebenzisa amagama anomusa njengesikhali . Ngesinye isikhathi lapho ebizwa noma ebuzwa, umcengezi uzosebenzisa amagama anomusa nothando ukuze azame ukubhebhethekisa isimo. Ngamanye amazwi, bangase bathi into ethi "Uyazi ukuthi ngikuthanda kangakanani. Angikaze ngikulimaze ngenhloso." Lawa magama nokuxolisa yilokho ofuna ukuzwa kepha akuwona iqiniso, ikakhulukazi uma ukuziphatha okufanayo kuphindaphindiwe kaningi. Uma usebenzelana nomuntu osebenzisa ukukhanya kwegesi njengethuluzi lokuxhaphaza, kufanele ukhokhe ngokucophelela ezenzweni hhayi amagama. Ingabe lo muntu uthanda ngempela noma uthatha izinto zothando?
- Ukuxoxisana nokuxoxa kabusha . Ngokuvamile, leli qhinga lisetshenziselwa ukuxoxa okuthile okwenzeka esikhathini esidlule. Isibonelo, uma umlingani wakho ekudubula odongeni bese uxoxa ngakho ngokuhamba kwesikhathi, bangase baphendule indaba yabo. Ungase athi akuzange akudubule ngempela, ukuthi ukhubekile kuye futhi wazama ukuzinza ukuthi yini eyakwenza ukuba uwele odongeni. Uma izindaba nezinkumbulo ziphindaphindiwe ngokuthanda kwakhe, ungaqala ukungabaza uhlobo lwakho lwezinto, okuyiwona umgomo wakhe.
Izibonakaliso Wena Uhlushwa Ukukhanya Kwezimoto
Ukukhanya kwegesi kuyingozi kulabo abasemuva kokuthola ngezizathu eziningana. Ngokwesibonelo, kungabangela ukukhathazeka nokucindezeleka. Kuye kwaxhunyaniswa nokuhlaselwa kwesibindi nokuphazamiseka kwemizwa. Ngenxa yalesi sizathu, kubaluleke kakhulu ukuqaphela uma usukhanya. Indlela engcono kakhulu yokuthola ukuthi ubhekene naleli fomu lokuhlukumeza ukuzibuza ukuthi ngabe yikuphi okushiwo okulandelayo okuyiqiniso ngokuphila kwakho:
- Uthola ukungaqiniseki imizwa yakho noma umuzwa wakho weqiniso, bese uzama ukuziqinisekisa ukuthi ukwelashwa owutholayo akuyona into embi noma ukuthi uzwela kakhulu.
- Ungabaza isahlulelo, imibono yakho, iqiniso kanye / noma amakhono akho. Ngenxa yalokho, uyesaba "ukukhuluma" noma ukuveza imizwelo yakho. Ufunde ukuthi ukwabelana ngemibono yakho kuvame ukwenze uzizwe unzima nakakhulu ekugcineni. Ngakho-ke, uhlale uthula.
- Uzizwa usengozini futhi ungavikelekile. Ngenxa yalokho, uvame ukuzizwa sengathi uhamba ngezinhlamvu zama-eggshell ezungeze ilungu lomlingani / umngane / umndeni wakho. Unomuzwa onqenqemeni futhi unganaki ukuzihlonipha .
- Uzizwa ungenele, uwedwa futhi unamandla. Futhi uyaqiniseka ukuthi wonke umuntu ozungezile ucabanga ukuthi uyinqaba, udidekile noma unganamathele nje njengomlingani wakho / umngane / ilungu lomndeni uthi ungumuntu.
- Amagama omlingani wakho / umngane / ilunga lomndeni akwenza ube nomuzwa wokuthi awukho kahle, uyisiphukuphuku, uhlakaniphile noma awufaneleki. Ngezinye izikhathi uzithola uzithola lezi zitatimende kuwe.
- Uyadumala ukuthi ungubani. Isibonelo, uzizwa sengathi unobuthakathaka futhi awuqapheli futhi ukuthi wawuvame ukuqina futhi uqiniseke esikhathini esidlule.
- Ukuziphatha komlingani wakho / umngane / umndeni wakho kukuphazamisa-ngezenzo ezibonakala njengoDkt. Jekyll noMnu. Hyde.
- Umlingani wakho / umngane / ilunga lomndeni unciphisa ukuziphatha okulimazayo noma amazwi ngokusho into efana nale: "Ngangihleka nje" noma "Uzwela kakhulu." Ngisho noma behlekisayo , kusadingeka ukuthi kuvunyelwe.
- Uzizwa sengathi kukhona into esabekayo okuzokwenzeka uma uhamba nomngane wakho / umngane / umndeni wakho. Lokhu kungabandakanya ukuzwa kusongelwa futhi kunqenqemeni kodwa awukwazi ukuthi kungani.
- Uzwa isidingo sokuxolisa sonke isikhathi ngalokho okwenzayo noma ukuthi ungubani.
- Uzizwa sengathi awusoze "uwanele." Ngenxa yalokho, uzama ukuphila ngokuvumelana nezilindelo nezidingo zabanye, ngisho noma bengenangqondo.
- Ngokuvamile uziqagela izinkumbulo zakho bese uzibuza ukuthi ukhumbula ngokunembile imininingwane yemicimbi edlule. Kungenzeka waze wazama ukuzama ukwabelana ngalokho okukhumbulayo ngokwesaba ukuthi akulungile.
- Uxolisa ngaso sonke isikhathi ngalokho okwenzayo noma ukuthi ungubani, ucabanga ukuthi abantu badumala kuwe noma ukuthi ngandlela-thile uphelile.
- Uyazibuza ukuthi kukhona okungahambi kahle kakhulu kuwe. Ngamanye amazwi, ukhathazeka ngokuthi kungenzeka ukuthi uyaphambuka, u-neurotic noma "ulahlekelwe."
- Uthola kunzima ukwenza izinqumo ngoba ungazithembi. Kungcono uvumele umlingani wakho / umngane / umndeni wakho ukuba enze izinqumo kuwe noma ugweme ukwenza izinqumo ndawonye.
Izwi elivela ku-Verywell
Uma ungakwazi ukukhomba noma yikuphi kwalezi zimpawu zokukhanya, kubalulekile ukuthi ufune usizo lochwepheshe ngokushesha. Udokotela wakho angancoma umeluleki ohlomele ukusiza ukucubungula nokubhekana nalokho okwenzeka kuwe . Okwamanje, khumbula ukuthi awusoze wecala ngalokho okuhlangenwe nakho. Umuntu okhanyayo ukhetha ukuziphatha ngale ndlela. Ufanele abekwe icala. Awuzange ubuze. Awuzange ubangele. Futhi awuzange uzilethele wena.
> Umthombo:
> I-Breines J. "Ngibize Ngamahloni: Amandla Ayingqayizivele Okukhanya Kwemvula," iBerkeley Science Review , ngo-Ephreli 16, 2012. http://berkeleysciencereview.com/call-me-crazy-the-subtle-power-of-gaslighting/